बैतडी जिल्लाको दशरथचन्द नगरपालिका-०४, देवलहाटमा अवस्थित प्रसिद्ध धार्मिक स्थल **पञ्चदेवल शिव धाम (सप्तदेवल मन्दिर)**मा रहेको तामाको साढेसँग जोडिएको धार्मिक विश्वास र ऐतिहासिक धण्टाको कथा चर्चित छ।
तामाको साढेको किम्बदन्ती
राणाकालीन समयमा बैतडी जिल्लामा लामो समयदेखि खडेरी रहेको अवस्थामा तत्कालीन बडाहाकिम **निलबिक्रम राणा**ले शिव आराधना गरी वर्षा गराउने प्रार्थना गरेका थिए। किंवदन्ती अनुसार, उनले मन्दिरमा पुगेर शिवलाई ध्यानाभिषेक गरेपछि पनि तत्काल वर्षा भएन। त्यसपछि देवताले “**के वर्षा गराउँला र?**” भन्ने अविव्यक्ती दिएका थिए।
हाकिम घर फर्किदै गर्दा अचानक भारी वर्षा भएपछि उनी मन्दिर नजिकै अड्किए। यसले उनलाई शिवधामको शक्तिमा अटुट विश्वास जाग्यो र उनले यस स्थानमा **तामाको साढे** चढाएका थिए। त्यसबेलादेखि यो साढे आजसम्म मन्दिरमा विद्यमान छ।
ऐतिहासिक धण्टाहरू
यस मन्दिरमा रहेका दुईवटा धण्टाहरूको पनि ऐतिहासिक महत्त्व छ:
1. ९० वर्ष पुरानो धण्टा (सन् १९९२):
– कात्तिक १० गते, हाटगाउँ निवासी **श्री जिम्वाल**ले कृष्ण ध्वज चन्दको नाममा यो धण्टा पञ्चदेवल शिव धाममा अर्पण गरेका थिए।
2. ५२ वर्ष पुरानो धण्टा (सन् २०३०):
– तल्लीहाटगाउँ निवासी **जयराम सिंह मार्कण्ड**को छोरा **खड्का सिंह मार्कण्ड**ले यो धण्टा मन्दिरमा चढाएका थिए। यो धण्टा मात्र धार्मिक नभएर ऐतिहासिक, सांस्कृतिक र पर्यटकीय दृष्टिकोणले पनि महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।
निष्कर्ष
पञ्चदेवल शिव धाम बैतडीको प्रमुख धार्मिक, आध्यात्मिक र सांस्कृतिक धरोहर हो। यहाँको तामाको साढे र धण्टाहरूसँग जोडिएका यी कथाहरूले यस स्थानको महत्त्वलाई अझ बढाएका छन्।