Tuesday , August 22 2017
Breaking News

बेलायतमा ८० बर्षदेखि रहेको दराज खोल्नको लागि नेपाल सरकारको अनुमति आबश्यक पर्ने किन होला ??

 

यो दराज चानचुने होइन
लण्डनमा एउटा यस्तो दराज छ, जुन कम्तिमा ८० वर्षदेखि कसैले खोलेको छैन । जसलाई फोर्ने हिम्मत कहिलेसम्म कसैले गरेन । र, यो एउटा यस्तो दराज हो, जसलाई खोल्न नेपाल सरकारले नै निर्णय गर्नुपर्ने हुन्छ ।

यो दराज चानचुने होइन । लण्डनस्थित नेपाली दूतावास रहेको कम्तिमा १५० वर्ष पुरानो भवनको बेसमेन्टमा रहेको दराजको कुरा हो यो । दराज पनि काठको होइन, फलाम वा त्यस्तै कुनै बलियो धातुको हुनुपर्छ ।

फोर्न सरकारको निर्णय चाहिन्छ

केही समय पहिले अनलाइनखवरकर्मी बेलायत पुग्दा लण्डनको केसिङ्टन प्यालेस गार्डेनमा अवस्थित नेपाली दूतावासको भवनमा त्यहाँका कर्मचारीले यही दराज देखाए । उनीहरुले भने-यो दराज र नेपाली दूतावासको इतिहास उत्तिकै पुरानो छ ।

रहस्यको भाँडो बनेको यो दराजभित्र के छ त ? अहिलेसम्म कसैलाई थाहा छैन । खोलेर हर्ने हिम्मत पनि अहिलेसम्म कसैले गरेका छैनन् । यो दराज खोल्न वा फोर्न सरकारको निर्णय चाहिने कार्यवाहक राजदूत शरदराज आरणले बताए ।

आरणले भने-यो दराज खोल्नका लागि पहिलो कुरा त यसको चाबी नै छैन । धेरै गह्रौं भएकाले फुटाउनैपर्छ । त्यो पनि विज्ञहरुले मात्र सक्छन् । यसका लागि परराष्ट्र मन्त्रालयस्तरीय निर्णय चाहिन्छ ।

रहस्यको भाँडो

आरणभन्दा अघिका कार्यवाहक राजदूत तेजवहादुर क्षेत्रीले पनि यो दराज खोल्ने उपाय नखोजेका होइनन् । तर, फुटाउनै पर्ने भएपछि सरकारको निर्णय बिना कसैले जोखिम मोल्न नसक्ने उनले बताए । क्षेत्रीले भने- त्यो दराजभित्र के छ भन्ने कसैलाई थाहा छैन । अनुमानका आधारमा कसैले सुन हिराहरु छन् भन्छन्,कसैले गोप्य दस्ताबेजहरु छन् भनेका छन् । कसैले मान्छे मारेर राखेको हो कि भन्छन् । तर, यो रहस्यकै गर्भमा छ ।

उपहारको भवनः रहस्यको दराज

नेपाल र बेलायतबीच कुटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको सने १८१६ देखि हिसाब गर्दा २ सय वर्ष पुग्यो । तर, लण्डनमा नेपाली दूतावास भने सन् १९३४ मा स्थापना भएको हो ।

नेपाली दूतावास स्थापनाकालदेखि नै यही भवनमा रहँदै आएको छ । सन् १८६५ मा लण्डनका ठूला ब्यापारी तथा सांसद सामुयल मोर्ट पेटोका लागि बनाइएको यो भवन सन् १९३७ मा बेलायत सरकारले नेपाललाई उपहार दिएको थियो ।

गोर्खाली फौज मार्फत बेलायतलाई ठूलो गुन लगाए बापत उपहारमा प्राप्त भएको यो भवनमा राजदूत भएर जाने पहिलो नेपाली बहादुर समशेर जबरा थिए । त्यसयता २० जना राजदूत यही दूतावासमा बसे ।

फुटाउन किन सकिएन ?

यो दराजका बारेमा प्रायः सबै तत्कालीन राजदूतहरुलाई जानकारी भएर पनि कसैले खोल्न भने सकेनन् । एकपटक प्रवल समशेर जबरा राजदूत भएका बेला सन् २००६ तिर फुटाउन खोज्दा ठूलो पैसा खर्च हुने देखिएपछि रोकिएको दूतावासका कर्मचारीहरुले बताए ।

खिया लागेको दराजमा तेजबहादुर क्षेत्री कार्यवाहक राजदूत भएका बेला सेतो रंग लगाइएको छ । दराज कुनै सन्दर्भमा फुटाउने वा ताला खोल्ने प्रयास भएको देखिन्छ । तर, नसकेर त्यतिकै छाडिएको अनुमान सहजै लगाउन सकिन्छ ।

दुई/चारजना मान्छेले बल लगाउँदा पनि यो दराज हल्लाउन सकिँदैन । यसको हृयाण्डिल भाँचिएको छ । दूतावासको बेसमेन्टमा रहेको यो दराजको साँचो कसले लग्यो होला, वा हरायो ? कसैसँग जवाफ छैन ।

हिरा मोति कि ऐतिहासिक लिखत ?

लण्डन दूतावासमा पुग्ने सबै राजदूतहरुले यसबारे चासो राख्छन् तर खुलाउनका लागि मन्त्रालयबाट निर्णय भने गराएका छैनन् । ‘कुनै बहुमूल्य सामान भए उहिल्यै फोरि सक्थे, केही नभएर चासो नदिएका होलान्’ दूतावास स्रोतले भन्यो ।

यो दराजमा के होला ? हामीले लण्डन दूतावासका पुराना कर्मचारीदेखि बेलायतमा रहेका गोर्खाली सैनिकका पहिलो पुस्ताका व्यक्तिहरुलाई पनि सोध्यौं । तर, सबैका भिन्न-भिन्न अनुमान छन् ।
धेरैजसोले गर्ने अनुमान भनेको यो दराजमा राणा शासकले हिरा मोति जस्ता जवाहरतहरु लुकाएका हुन सक्छन् । त्योबेला नेपालमा नोटको विकास नभएकाले सम्पत्ति भनेकै गरगहना थिए ।

एउटाले लुकाएको गहना यसबीचमा सत्तापलट हुँदा लैजान नपाएकाले यही दराजभित्र रहेको हुन सक्ने अनुमान केहीको छ । यद्यपि गरगहना भए त्योबेलै जो राजदूत भए, उनैले फुटाएर लगिसक्नुपर्ने हो ।
राणाकालमा राजदूत भएर लण्डन बस्ने भनेको श्री ३ महाराजका अत्यन्त विश्वासपात्र र क श्रेणीका राणामात्रै हुने गर्थे । उनीहरुले यो दराजमा महत्वपूर्ण धन सम्पत्ति नै राखेको हुन सक्ने अनुमान यसकारण गरिएको हो ।

अर्काथरिको आशंका चाहिँ यो दराजमा दोस्रो विश्वयुद्धताका गोप्य र महत्वपूर्ण दस्ताबेज लुकाइएको हुन सक्ने भन्ने छ । त्यसबेला हिटलरको जर्मनीले बेलायतमाथि बमबारी गर्दा महत्वपूर्ण दस्ताबेज नष्ट नहुन् भनेर यस्तो दराजमा राखिएको हुन सक्ने अनुमान कतिपयको छ ।

लण्डनमै एकथरी यस्ता मान्छे पनि भेटिए, जो यो दराजभित्र भुत वा मान्छे मारेर राखिएको हुन सक्ने पनि अनुमान गर्छन् । यद्यपि यो अनुमान भने अपत्यारिलो छ । तर, दराजमा केही न केही छ भन्नेमा सबै सहमत छन् ।

दराजजस्तै ‘भुत कोठा’
यो दराजसँगै अर्को एउटा रहस्यमय कोठा पनि छ दूतावास भवनमा । त्यो कोठा पनि कसैले खोल्न सकेका छैनन् । ढोका कताबाट खोल्ने भन्ने पनि छैन । दराजजस्तै यो कोठा पनि खोल्ने हिम्मत कसैको छैन ।

कोठाको साँचो नहुनु र कतैबाट पनि निकास नहुनुले दूतावासभित्रको एउटा कोठासमेत भुत कोठाका रुपमा लिएर जो कोही त्यता छिर्न पनि डराउँछन् । ‘यो कोठाभित्र के छ भन्ने पनि थाहा छैन, यतातिर आउन पनि डर लाग्छ’ दूतावासका सहयोगी हरि थापाले भने ।

विश्वकै महँगो र भीआइपी ठाउँ

बेलायतस्थित नेपाली दूतावास रहेको ठाउँ विश्वकै सबैभन्दा महँगो हो । बेलायतका युवराजको केसिङटन प्यालेस र हेलिप्याड नेपाली दूतावासको ठीक पछाडिपट्ट छन् ।

नेपाली दूतावास रहेको क्षेत्रमा विश्वका सबैभन्दा धनाड्यभित्र पर्ने लक्ष्मी मित्तल लगायत ठूला-ठूला व्यवसायीहरुको आवास रहेको छ । नेपालले एकपटक यो दूतावास बेच्न सबै तयारी गरे पनि गोर्खाहरुको विरोधका कारण स्थगित भएको थियो ।

बेलायतस्थित नेपाली दूतावासमा बीसौं राजदूतका रुपमा परराष्ट्र मन्त्रालयका सहसचिव दुर्गाबहादुर क्षेत्री लण्डन जाँदैछन् । उनको पालामा भूत बसेको भनिएको दराज र कोठा फोर्न मन्त्रालयमा प्रस्ताव पठाउँछन् कि पठाउँदैनन् ? मन्त्रालयले निर्णय गरेमात्र यो रहस्यको भाँडो फुट्नेछ ।

साभार -अनलाइनखबर ,२०७३ बाट

Leave a Reply